Türk Ceza Kanunu ve Mobbing

Türk Ceza Kanunu ve Mobbing

5237 sayılı TCK’nın 122. maddesi ile “Kişiler arasında dil, ırk, renk, cinsiyet, özürlülük, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım yaparak;

  1. Bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya bir hizmetin icrasını veya hizmetten yararlanılmasını engelleyen veya kişinin işe alınması­nı veya alınmamasını yukarıda sayılan hâllerden birine bağlayan,
  2. Besin maddelerini vermeyen veya kamuya arz edilmiş bir hizmeti yap­mayı reddeden,
  3. Kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını engelleyen,

Kimse hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası veri­leceği” kabul edilmiştir.

Kanun’un 123. maddesinde ise sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir, hükmü bulunmaktadır.

Türk Ceza Kanunu veMobbing
Türk Ceza Kanunu veMobbing

Ayrıca 125. maddesinde de “Şerefe Karşı Suçlar-hakaret” başlığı al­tında bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nite­likte somut bir iil veya olgu isnat eden… veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişinin üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılacağı, kabul edilmiş­tir.

Sadece bu hükümler çerçevesinde değil, mobbing mağduruna uy­gulanan şiddetin türüne ve suçun niteliğine göre -Örneğin: cinsel is­tismar (m.102-105), tehdit (m. 106), şantaj (m. 107) gibi- mobbing mağ­durunun cezai korumadan faydalanması mümkün olabilecektir.

İşyerinde uygulanan mobbingin işkence veya eziyet sayılıp sayıl­mayacağı hususunun da tartışılması gerekmektedir.

İşkence suçunu TCK’nın 94. maddesi düzenlenmiş olup, maddede bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunacağı, belirtilmiştir.

Ayrıca 96. madde “eziyet” başlığını taşımakta olup “bir kimsenin eziyet çekmesine yol açacak davranışları gerçekleştiren kişi hakkında iki yıl­dan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur” denilmektedir.

Özellikle “manevi işkence ile mobbing kavramının özünde sistematik-lik yattığı, TCK’nın 94/1. maddesi ve ilgili hükmün TBMM madde gerekçesi ile mobbing kavramı ile ilgili tespit ve değerlendirmeler bir bütün olarak göz önüne alındığında, her iki kavramın özdeş olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Her iki kavramın sistematik biçimde, ruhsal sağlığı hedef alan hareket ve dav­ranışlar ile hayata geçirilebileceği, TCK veya diğer özel yasalarda açık ve özel hüküm bulunmayan hallerde, mobbing teşkil eden bu davranışların TCK’nın 94/1. maddesi dairesinde, manevi işkence kapsamında değerlendirilmesinin gerektiği açıktır.

Dolayısı ile Cinsel Taciz eksenli mobbinglerde, TCK 105/2. madde de işletilecek özel bir hüküm bulunduğundan, bu hükmün az ceza da gerektirse, uygulanması gerekeceği anlaşılabilecek ise de, manevi işkencenin düzenlendiği TCK’nın 94/3… hükmünün de değerlendirilmesi ve göz önünde bulundurulması gerektiği sabittir”.

Bir önceki yazımız olan Borçlar Kanunu ve Mobing başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.