Ana sayfa » En Çok Maruz Kalınan Mobbing Davranışı
Mobbing nedir

En Çok Maruz Kalınan Mobbing Davranışı

En Çok Maruz Kalınan Mobbing Davranışı
En Çok Maruz Kalınan Mobbing Davranışı

En Çok Maruz Kalınan Mobbing Davranışı Araştırmada, seçilen birtakım mobbing davranışları gruplandırılmış ve katılımcıların en çok hangi tarzda mobbing hareketlerine maruz kaldıkları anlaşılmaya çalışılmıştır. “Alaycı yaklaşımlar”, “aşırı iş yükü”, “doğrudan uygulanan mobbing” ve “mağdurunişe yaramadığını hissettirmeye yönelik” şeklinde gruplandırılan davranışlar içinde katılımcıların en çok aşırı iş yüklemesi şeklindeki mobbing hareketlerine maruz kaldıklarını belirttikleri görülmüştür (Ort.=3,66).

En Çok Maruz Kalınan Mobbing
En Çok Maruz Kalınan Mobbing Davranışı

En az ise doğrudan uygulanan mobbing davranışlarıyla karşılaştıklarını belirtmişlerdir ki bu grubun içinde;

İşyerinde fiziksel şiddet ve fiziksel tacize maruz kalınması,

Rahatsız edici ve psikolojik olarak zarar verici davranışlarla sık sık karşılaşılması,

Rahatsız edici telefonlar veya mailler alınması ,

Diğer iş arkadaşlarıyla konuşmanın engellenmesi gibi davranışlar yer almaktadır.

Ruhsal bozukluklar

En Çok Maruz Kalınan Mobbing “Yıldırma”nın uygulama biçimi süresi ve şiddeti ile bağlantılı olarak bir çok ruhsal bozukluk ortaya çıkabilir. Sıkıntı, öfke, karamsarlık, uyku sorunları, depresif belirtiler, anksiyete belirtileri, davranış sorunları görülebilir.

Depresyon, anksiyete ve davranış sorunlarının birlikte bulunabildiği uyum bozuklukları, depresyon, yaygın anksiyete ve panik bozukluğu gibi anksiyete bozukları, kendini bedensel belirtilerle ifade eden somatoform bozukluklar (somatizasyon, konversiyon, ağrı bozuklukları), ortaya çıkmasında ve seyrinde ruhsal etkenlerin rol oynadığı psikosomatik hastalıklar (cilt hastalıkları, hipertansiyon vs.) görülebilir.

Bunun yanında bir tür kendini iyileştirme çabası olarak, alkol, madde ya da ialaca yönelme olabilir. Madde kullanım bozuklukları gelişebilir. Bireyin fizik bütünlüğünü tehdit eden, onu çaresiz bırakan, dehşet duygusu yaratan yaşantılara bağlı gelişen “Travma Sonrası Stres Bozukluğu” ortaya çıkabilecek en ciddi ruhsal bozukluklardan biridir.

En Çok Maruz Kalınan Mobbing İnsan eliyle bilerek oluşturulan travmalar (işkence, tecavüz, savaş travması gibi) sonucu ortaya çıkanlarda süreğenleşme, işlevselliği bozma, yetiyitimi yaratma niteliği çok daha yüksektir. “Yıldırma” da insan eliyle bilerek oluşturulan bir travma olarak TTSB için dikkat çekici, çağdaş bir travma biçimi olarak dikkati çekmektedir.

En Çok Maruz Kalınan Mobbing “Yıldırma” mağduruna işyerinde taciz uygulayan kişiye itiraz etmek, işyerinde zorbaca davranışlara, tacize uğradığını tanıklarla saptamak, verilen talimatları yazılı olarak belgelemek, maruz kalınan tacizi belgeli olarak yetkililere yada üst yöneticilere iletmek, gereğinde arkadaşlarla paylaşmak ve profesyonel yardım almak önerilen durumlardır.

Öncelikle işyerinde yaşanan olayın adını koymak ve bununla yüzleşmek önerilmektedir.

1. Çalışma ortamının düzenlenmesi, ast üstü ilişkisinin bir ezen ezilen ilişkisine dönüştürülmemesi, ekip çalışmasının ana çalışma yaklaşımı olmasını sağlanması gereklidir.

2. Demokratik ve dayanışmayı temel alan bir işbölümü yapılmalıdır. Roller belirginleşmeli, sınırlar belirginleştirilmeli ve role uygun kişiler yetkilendirilmelidir.

3. Bireylerin rahatlamasını, kendini yargılanmadan özgürce ifade etmesini sağlayan, duygusal ifadeye izin veren bir ortam yaratılmalıdır.

4. Aşırı çalışmaya son verilmelidir.

5. Güvenli, zarar verici uyaranlardan arınmış, sağlıklı bir fiziksel ortam yaratılmalıdır.

6. Çalışanların özlük hakları sağlanmalıdır.

7. “Yıldırma”yı önleyici etik kurallar geliştirilmelidir.

8. Çalışanların iletişim becerileri geliştirilmelidir. Problem çözme becerileri kazandırılmalıdır.

9. İşyeri sağlık birimleri aracılığıyla koruyucu ruh sağlığı uygulamaları (bilgilendirme, eğitimi, danışma) yapılmalıdır

10. “Yıldırma” ile ilgili hukuksal girişimler engellenmemeli, adaletin tecelli edilmesi sağlanmalıdır.

Leymann (1996)’a göre, mobbing süreklilik arz eden ve yinelenen yıkıcı, agresif, kırıcı tutum ve davranışların yer aldığı gergin bir süreçtir. Bu gergin sürecin içerisinde karşıdaki bireye olumsuz davranım biçimlerinde bulunma ve bireysel özelliklerine yönelik aşağılama tutumları sergileme, süreklilik teşkil eden bir biçimde (en az 6 ay) ve haftada en az bir veya daha çok defa tekrarlanan bir şekilde yaşanması ile yer alır.

Aynı zaman diliminde yapılan çalışmalardan birisinde de Zapf, Knorz ve Kulla (1996) En Çok Maruz Kalınan Mobbing bir kişi ya da gruba yönelik olarak sürekli, sistemli ve planlı bir biçimde uygulanan agresif davranışları içeren bir sosyal çekişme durumu olarak tanımlamışlardır. Bu sistematik ve negatif davranım örüntülerinin sürekli uygulanması sonucunda mobbinge maruz kalan bireyde tükenmişlik, umutsuzluk, yılgınlık görülebilmekte, iş doyumu ve iş verimliliği azalabilmektedir.

En Çok Maruz Kalınan Mobbing

En Çok Maruz Kalınan Mobbing in görülme yaygınlığı kültürden kültüre, kurumdan kuruma farklılık gösterebilmektedir (Buunk ve ark., 2017). Örneğin, 332 Yeni Zelandalı seyahat sektöründe çalışan işçi ve yönetici ile yapılan çalışmada her 10 işçiden 1’inin mobbing mağduru olduğu belirtilmiştir .

En Çok Maruz Kalınan Mobbing

Çeşitli çalışmalarda ve sektörlerde En Çok Maruz Kalınan Mobbing sıklığı; kamu ve özel sektörde %3,5 (Leymann, 1996), Sağlık sektöründe %10,1, hapishanelerde %20,1 (Vartia, 2003), hizmet ve eğitim sektöründe %15 (Chrila, 2012) olarak bildirilmiştir.

Ayrıca Fransa’da %3,5 (Mihailescu ve Tomescu, 2017), İspanya’da %18 (Carretero ve Luciana, 2013), Çek Cumhuriyeti’nde %8 ile %16 arasında (Zabrodska ve Kveton, 2012) şeklinde paylaşılmıştır. 2015 yılında Avrupa Çalışma Koşulları araştırmasına göre 35,765 çalışanın %16’sı mobbinge maruz kalmaktadır (Sixth Europe Working Conditions Survey, 2015).

İngiltere’de ve İskandinav ülkelerinde daha az mobbing olduğu ifade edilmektedir (Lutgen Sandvik ve Sypher, 2009). Sayıca yüksek katılımcıyla İskandinav ülkelerinde yapılan çalışmalar nüfusun yaklaşık %3-4’ünün mobbingden düzenli olarak etkilendiğini göstermektedir.

İngiltere (Hoel ve Cooper, 2000) ve Finlandiya’da (Vartia, 2003) mobbing görülme sıklığı %10’lar civarında değişirken Avusturya’da (Niedl, 1996) %26’lara kadar bu oran gelebilmektedir. Stradmark (2013) çalışmasında İskandinav ülkelerinde diğer Avrupa ülkelerine göre daha az sıklıkta mobbing vakalarının yaşandığını ifade etmektedir.

Bu duruma ek olarak aynı çalışmada İskandinav ülkeleri arasında İsveç’in Danimarka ve Norveç’e göre daha fazla mobbing vakası ortalamalarına sahip olduğu belirtilmektedir. Bu durumdan hareketle mobbingin iç dinamiklerinin bireyden, toplumdan çok fazla etkilenebildiği ve değişebildiği, benzer kültürdeki yapılarda bile farklı sıklıkta olabileceği anlaşılmaktadır.

En Çok Maruz Kalınan Mobbing Davranışı

Öneriler